Het Van Dam Orgel
Het Van Dam Orgel
Dank zij een actieve orgelcommissie is dit Van Dam orgel in 1983 in onze kerk geplaatst. Onze kerk komt voor onder monumentnummer 31632 in het monumentenregister. Bij de omschrijving van dit nummer wordt ons orgel genoemd en is dus als zodanig 'monumentaal'. In 2012 is het orgel grondig gerestaureerd. Het heeft tijdens die restauratie zijn oorspronkelijke uiterlijk teruggekregen.
Dispositie van het orgel
| Prestant 8vt | C - E grenen pijpen tegen linker zijwand | 1904 of 1921 (B&T) |
| F - b1 in front | 1864 (Van Dam) | |
| c2 in de kas | 1864 (Van Dam) | |
| cis2 - f3 | 1816 (Hildebrand) | |
| Holpijp 8vt | C - G eiken | 1864 (Van Dam) |
| Gis - f3 metaal | 1864 (Van Dam) | |
| Octaaf 4vt | C - c1 | 1864 (Van Dam) |
| cis1 - f3 | 1816 (Hildebrand) | |
| Quint 3vt | 1983 (Mense Ruiter) | |
| Woudfluit 2vt | (eigenlijk een Oct 2vt: opschrift op C) | |
| C - c0 | 1864 (Van Dam) | |
| cis0 - f3 | 1816 (Hildebrand) | |
| Roerfluit 4vt | C - Cis (gedekte pijpen) | 1864 (Van Dam) |
| D - f3 | 1816 (Hildebrand) | |
| Vanaf d1 open pijpen | ||
| Naamsinscriptie "Fluit d'amour 4 voet" | ||
| op grootste open en gedekte pijpen | ||
| Cornet 3st | (grotendeels) | 1816 (Hildebrand) |
| Samenstelling 22/3 - 2 - 13/5 | ||
| Ventiel | ||
| Pedaal | Aangehangen (C - d) |
Historie van het orgel
Onderstaand overzicht geeft in gecomprimeerde vorm een goed beeld van de historie van dit orgel.(De gegevens zijn afkomstig uit het eindrapport van Jan Jongepier)
| 1864 | Levering door L.van Dam en Zonen aan de Gereformeerde Kerk te Wanswerd a.d. Streek(Friesland). Het pijpwerk is deels nieuw. Veel niet nieuw pijpwerk blijkt afkomstig te zijn van Hildebrand. Aangezien Van Dam in 1863 het Hildebrandorgel te Rauwerd heeft vernieuwd, kan worden aangenomen dat het aanwezige Hildebrandpijpwerk uit het orgel te Rauwerd komt. | |
| 1904 | Belangrijke reparatie door Bakker en Timmenga, Leeuwarden. | |
| 1920 | Het orgel wordt vervangen door een nieuw. Bouwer: Bakker en Timmenga. Het oude orgel ('ons' orgel) wordt ingenomen door Bakker en Timmenga voor f 600,00. |
|
| 1921 | Het ingenomen orgel wordt geleverd aan de Gereformeerde Kerk te Wijckel. Veranderingen door Bakker en Timmenga aangebracht: - quint 3 vt vervangen door viola 8vt; - 4 houten pijpen (grenen en gedekt) voor C, Cis, D en Dis voor de Prestant; - nieuwe registerknoppen. |
|
| 1960/69 | Orgel in verval, vooral door verwarmingsinvloeden. Diverse kleine reparaties o.a. door E.H. Meinen in 1966. |
|
| 1979 | Grondige restauratie door Bakker en Timmenga: - herstel windlade; - klaviatuur; - balg; - er wordt niets aan het pijpwerk gedaan. |
|
| 1983 | Aankoop en plaatsing van het orgel door Oosterhesselen; - schilderen kas in rood mahonie-imitatie; - verguldwerk vernieuwd; - nieuw pedaalklavier met omvang C - d1; - viola 8vt vervangen door quint 3 vt (zoals oorspronkelijk) - winddruk verlaagd van 93 naar 78 mm i.v.m. de akoestische eigenschappen van de kerk. Adviseur was Klaas Bolt. Deze legde zijn functie tijdens de plaatsing neer i.v.m. het zonder overleg met hem aanbrengen van vloerbedekking in de kerk. De taak werd vervolgens overgenomen door Jan Jongepier. Ingebruikname door Jan Jongepier (30-09-1983). |
|
| 1996 | Restauratie van de blaasbalg. | |
| 2012 | Uitgebreide restauratie: - pijpwerk waar nodig hersteld (177 pijpvoeten vervangen, diverse steminrichtingen hersteld); - windlade hersteld (pulpeten vervangen, afdichtingen vernieuwd; - speling klavier en mechaniek opgeheven; - uitdrogingsschade van kas en het hang- en sluitwerk hersteld; - winddruk verlaagd tot 74 mm i.v.m. de veranderde akoestiek van de kerkruimte; - herintonatie; - snijwerk teruggebracht naar oorspronkelijke staat door schilder Karel de Graaf uit Burdaard; - nieuwe dempingskist. Adviseur was Theo Jellema. De restauratie is uitgevoerd door Mense Ruiter Orgelbouwers. |
|
Een uitgebreide rapportage is te vinden op:
www.arpschnitger.nl/orgelsindrenthe.nl/nederlands/oosterhhk-restrapp.html
Tevens is er een presentatie over de restauratie in 2012 (pdf-document):
www.orgelsindrenthe.nl/nederlands/oosterhesselen-powerpoint.pdf
Ingebruikname na de restauratie in 1983
Na de restauratie in 1983 is het orgel op 30 september 1983 in gebruik genomen met een concert dat gegeven werd door Jan Jongepier (orgel) en Ingrid Kapelle (sopraan).
Ingebruikname name na de restauratie in 2012
Na de restauratie in 1983 is het orgel op 3 oktober 2012 door de orgelbouwer overgedragen aan de kerkenraad. Adviseur Theo Jellema heeft daarbij het orgel bespeeld. Op zondag 4 oktober 2012 is het orgel in een feestelijke dienst weer in gebruik genomen.